Wizjoner przyszłości i mistrz literatury science fiction, czyli słów kilka o… Stanisławie Lemie
Stanisław Lem to jeden z najwybitniejszych pisarzy XX wieku, którego twórczość wykracza daleko poza ramy klasycznej fantastyki naukowej. Jego książki to nie tylko opowieści o kosmosie i technologii, ale przede wszystkim głębokie refleksje nad naturą człowieka i przyszłością cywilizacji. Z wyjątkową intuicją przewidział rozwój sztucznej inteligencji, wirtualnej rzeczywistości czy biotechnologii – zjawisk, które na co dzień nam towarzyszą.
E-booki, tablety, smartfony, wyszukiwarki internetowe, a nawet koncepcja rzeczywistości podobnej do „Matrixa” – wszystko to pojawiło się w jego wizjach już w połowie XX wieku.
Dzieła Lema stały się także inspiracją dla licznych adaptacji filmowych. Jednak sam pisarz odnosił się do nich z dużą rezerwą i krytycyzmem. Wyjątkiem był Przekładaniec (z Bogumiłem Kobielą w roli głównej), do którego napisał scenariusz i z dużym zaangażowaniem śledził proces realizacji filmu. Nie był usatysfakcjonowany nawet najbardziej znanymi i wysoko ocenianymi adaptacjami „Solaris” w reżyserii Andrieja Tarkowskiego (1972) oraz wersją filmową Stevena Soderbergha (2002).
W 2026 roku przypada osiemdziesiąta rocznica publikacji w odcinkach pierwszej powieści autora, napisanej jeszcze w czasie okupacji.
Jak zauważa w swoim artykule Janusz R. Kowalczyk (1) :
Pierwsze literackie dzieło Stanisława Lema, „Człowiek z Marsa” ukazało się w czasopiśmie „Nowy Świat Przygód” w 1946 roku. Długo zapomniane, w wydaniu książkowym pojawiło się nakładem Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA dopiero w 1994 roku; wcześniej było dostępne jedynie w nieoficjalnej, fanzinowej wersji. Jego książki pozostają aktualne, inspirujące i zmuszają do myślenia, dlatego warto po nie sięgnąć, by spojrzeć na świat z perspektywy prawdziwego wizjonera.
Dla fanów twórczości Stanisława Lema Biblioteka Narodowa, za zgodą syna pisarza, udostępniła osiem utworów w formie e-booków . Są to:
- Terminus z Opowieści o pilocie Pirxie,
- Nowa Kosmogonia,
- Tragedia pralnicza,
- Maszyna Trurla z Cyberiady,
- Bajka o królu Murdasie,
- fragment z wykładu „Golem XIV” O ewolucji,
- zbiór esejów Dialogi,
- esej Philip K. Dick, czyli fantomatyka mimo woli.
Miłośników tradycyjnej książki zapraszamy do odwiedzenia naszej biblioteki i wypożyczenia takich dzieł jak: Bajki robotów, Cyberiada, Opowieści o pilocie Pirxie, czy Dzienniki gwiazdowe i wielu innych.
I pamiętaj… czytanie to Twoja przyszłość!
Opracowała: Alicja Przytomska-Pietrzak
1/Źródło: Janusz R. Kowalczyk, Stanisław Lem, Człowiek z Marsa, online: https://culture.pl/pl/dzielo/stanislaw-lem-czlowiek-z-marsa , dostęp: 25.03.2026.
Zdjęcie główne: Stanisław Lem w roku 1966, zdjęcie udostępnione przez Wojciecha Zemka, sekretarza autora. (https://commons.wikimedia.org)
Źródła okładek:https://publio.pl/opowiesci-o-pilocie-pirxie-stanislaw-lem,p61641.html
https://www.empik.com/co-to-sa-sepulki-wszystko-o-lemie-orlinski-wojciech,2665904,ksiazka-p
