Zostań ambasadorem świadomego korzystania z kultury i wiedzy w swojej szkole.

Czy wiesz, że każda kserowana strona, wykorzystany fragment filmu czy ilustracja na szkolnym plakacie to spotkanie z prawem autorskim?  Codziennie, w toku pracy nauczyciela, stajesz się zarówno odbiorcą, jak i twórcą własności intelektualnej.

Dlatego właśnie powstała ogólnopolska akcja Kwietniowi Antypiraci — by w ciekawy, nowoczesny i inspirujący sposób rozwijać świadomość prawną, cyfrową i medialną wśród nauczycieli i uczniów.

Dlaczego warto wziąć udział?

– To praktyczna lekcja o prawie autorskim — bez prawniczego żargonu, za to z przykładami z życia szkolnego.

– Wspólnie z uczniami poznacie zasady legalnego korzystania z zasobów w sieci i w edukacji.

– Zyskacie narzędzia i materiały dydaktyczne, które pomogą Wam ciekawie prowadzić lekcje o prawie i kulturze cyfrowej.

– Włączycie się w ogólnopolską społeczność nauczycieli i uczniów, którzy uczą się twórczo i odpowiedzialnie.

Co Was czeka?

Tegoroczna – jubileuszowa, dziesiąta edycja – to wyjątkowa okazja do świętowania!  Uczestnicy wezmą udział w lekcji o prawie autorskim, wykorzystującej materiały stworzone przez nauczycieli i uczniów z poprzednich edycji:

– prezentacje online,

– escape roomy,

– quizy i testy interaktywne.

Dlaczego „Antypiraci”?

– Bo zamiast kopiować bezmyślnie – tworzymy, uczymy i dzielimy się odpowiedzialnie.

– Bo szkoła to miejsce, w którym powstaje nowa wiedza i twórczość.

– Bo uczniowie i nauczyciele mają moc zmieniać sposób, w jaki korzystamy z cudzych pomysłów — z szacunkiem dla ich autorów.

Dołącz do Kwietniowych Antypiratów!

Zainspiruj swoją szkołę, pokaż uczniom, że bycie twórcą to przywilej, a korzystanie z cudzej pracy – zobowiązanie. Niech Twoja szkoła stanie się miejscem, gdzie wiedza i kreatywność idą w parze z odpowiedzialnością!

Szczegóły i materiały: https://kpcen.cen.info.pl/ogolnopolska-akcja-kwietniowi-antypiraci/

oprac. Anna Puścińska, ogólnopolski koordynator akcji Kwietniowi Antypiraci

W ostatnim czasie biblioteka pedagogiczna wzbogaciła się o nowe, ciekawe tytuły. Polecamy dwutomową publikację, która przydatna będzie w pracy każdego nauczyciela – od nauczania początkowego po planowanie rozwoju zawodowego ucznia.

Mowa o książce Uczeń w szkolnej przestrzeni uczenia się i wyrównywania szans edukacyjnych. T.1 pod redakcją E. Stokowskiej-Zagdan, E. Woźnickiej i G. Cęcelek.

Tom 2 nosi tytuł Uczeń w przestrzeni społecznej i medialnej i jest kontynuacją rozważań nad wyzwaniami, z jakimi obecnie muszą się mierzyć uczniowie, ich nauczyciele i rodzice. Redaktorami tego tomu są: G. Cęcelek, P. Miller i P. Klimczyk.

Kolejna ciekawa publikacja to Utrata kontaktu z rzeczywistością  autorstwa Joachima Bauera. Autor ostrzega w niej, że korzystanie z usług cyfrowych osiągnęło niepokojący poziom, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Jego zdaniem, aby zachować zdrowie psychiczne i fizyczne, ludzie potrzebują analogowej obecności innych ludzi.

O myśleniu krytycznym jako umiejętności bardzo pożądanej w obecnym świecie, mówi się bardzo dużo. Chroni nas ono przed uleganiem teoriom spiskowym i niebezpiecznym ideologiom. Pomaga podejmować dobre decyzje. Tej tematyce poświęcona jest następna z polecanych książek, a jej tytuł to Myślenie krytyczne w szkole. Autor – Tadeusz Gadacz wyjaśnia w niej wiele pojęć i podkreśla, że myślenie krytyczne jest szczególnie konieczne w czasach dezinformacji i sztucznej inteligencji.

Po te i inne tytuły zapraszamy do naszej wypożyczalni.

Oprac. K. Gradzik

Źródło grafiki: party.pl

 

 

21 i 22 stycznia zdecydowanie wzrasta sprzedaż kwiatów i czekoladek. To znak, że w Polsce obchodzimy Dzień Babci i Dziadka. W przedszkolach i szkołach odbywają się wzruszające występy dzieci, wręczane są laurki i ręcznie wykonane saszetki na herbatę i inne cudowne prezenty. Bardzo miłe zwyczaje. Czy jednak znamy historię tego święta? Czy wiemy kiedy się narodziło i gdzie jest obchodzone? Sprawdzam fakty.

W Polsce pomysł uhonorowania babci jako niekwestionowanej podpory rodziny, narodził się w tygodniku Kobieta i życie w roku 1964. Stało się to za sprawą występu w Poznaniu sędziwej już aktorki filmowej i teatralnej Mieczysławy Ćwiklińskiej, jako babci w spektaklu Drzewa umierają stojąc. Po brawach otrzymała ona kwiaty i tort, a ten dzień ustanowiono Dniem Babci. Zasługi na tym polu położył Express Poznański bardzo popularyzując to święto.

Później zrodził się też pomysł obchodzenia Dnia Dziadka, aby i oni poczuli się równie ważni. Obchodzenie tego święta rozpoczęto jednak w latach 70-tych (od 1978 roku), a dokładna data 22 stycznia ustalona została w wyniku konkursu. Obecnie obydwa święta doczekały się specjalnej wzmianki w każdym kalendarzu.

Nie tylko w Polsce obchodzony jest Dzień Babci i Dziadka. Tradycja celebrowania święta seniorów rodziny znana jest na całym świecie. Często odbywa się to jednego dnia jak np. w USA, Kanadzie, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Australii, Brazylii, Meksyku, Estonii i Włoszech. Często jest to święto ruchome, przypadające w niedziele np. pierwsza niedziela marca czy października, albo jego data jest dokładnie określona.

Ciekawym świętem jest Dzień Babci we Francji, który ma niezwykłą historię – pochodzi od smakowitej kawy! Pomysłodawcami byli producenci znanej marki kawy, którzy promując ją zachęcali do spotkań z babciami przy ciastku i filiżance tego napoju.

Przykład Japonii jest nieco inny – tam nie obchodzi się Dnia Babci i Dziadka ale świętuje się Dzień Szacunku dla Wieku. W tym kraju osoby starsze cieszą się wyjątkowym autorytetem w kwestii życia i moralności. Świąteczny dzień obchodzi się w kręgu rodziny i najbliższych.

Każdy kraj ma swój wyjątkowy sposób wyrażania szacunku i wdzięczności babciom i dziadkom. Tradycje te przekazywane są z pokolenia na pokolenie, aby dzieci pamiętały ile zawdzięczają tym niezwykłym osobom.

Sprawdźcie się i rozwiążcie krótki quiz.

Oprac.  K. Gradzik

Źródło fot.: wyborcza.biz/biznes

W świecie książek coraz większą popularność zyskują wydania kolekcjonerskie, które zachwycają nie tylko treścią, ale i formą. Jednym z najbardziej efektownych trendów są egzemplarze z barwionymi brzegami – prawdziwe dzieła sztuki introligatorskiej, które przyciągają wzrok i podkreślają wyjątkowość danego tytułu. Połączenie estetyki, artyzmu i pasji do książek sprawia, że czytanie staje się jeszcze bardziej wyjątkowym doświadczeniem.

Barwienie brzegów książek ma długą historię. Już w dawnych wiekach stosowano je, by chronić papier przed zabrudzeniem i wilgocią oraz by nadać elegancki wygląd. Dziś te zabiegi pełnią przede wszystkim funkcję dekoracyjną. Współczesne wydania kolekcjonerskie często wykorzystują intensywne kolory, metaliczne farby, a nawet ręcznie malowane wzory, które czynią każdą książkę unikalną. Wydawnictwa coraz częściej sięgają po tę metodę, by wyróżnić limitowane edycje popularnych tytułów. Barwione brzegi mogą nawiązywać do motywów fabularnych – na przykład czerwień symbolizująca pasję lub niebezpieczeństwo, błękit przywodzący na myśl magię, czy złoto podkreślające królewski charakter opowieści.

Dla kolekcjonerów i miłośników książek takie wydania mają szczególną wartość. Oprócz walorów estetycznych stanowią inwestycję – limitowane serie z barwionymi brzegami często zyskują na wartości, zwłaszcza jeśli są numerowane lub sygnowane przez autora. To także doskonały pomysł na prezent dla osób, które cenią piękno i wyjątkowość przedmiotów codziennego użytku.

Książki z barwionymi brzegami to nie tylko ciekawy trend, ale także swojego rodzaju wyraz szacunku dla sztuki wydawniczej i miłości do literatury. Pozwala łączyć tradycję i nowoczesność, funkcjonalność i estetykę, tworząc przedmioty, które cieszą oko i serce. W czasach, gdy coraz więcej osób sięga po e-booki, takie wydania przypominają, że papierowa książka wciąż może być czymś wyjątkowym –  małym dziełem sztuki, które warto mieć na swojej półce.

Spójrzcie, czyż nie są piękne?

Oprac.: Alicja Przytomska-Pietrzak

Źródła grafiki: wydawca.com.pl, empik.com, bonito.pl, swiatksiazki.pl

 

Początek roku 2026 przynosi zmiany w ortografii języka polskiego. Temat ten obszernie został opisany w grudniowym numerze Biblioteki w szkole. Rada Języka Polskiego uchwaliła, że zmiany dotyczyć będą konwencjonalnych zasad pisowni, które mają przynieść korzyść dzięki uproszczeniu i ujednoliceniu w niektórych grupach wyrazów.

Co się zmienia? Generalnie można wskazać na pisownię wielką i małą literą oraz pisowni nie– i  członów:  pół-, quasi-, niby– łącznie z różnymi typami wyrazów. To, co wydaje się rewolucyjne i zapewne dotknie nas wszystkich, to pisownia wielką literą nazw mieszkańców miast i ich dzielnic, osiedli i wsi. Zmienia się również pisownia znanych firm, marek i modeli wyrobów przemysłowych. Od teraz będziemy je pisać wielką literą np. Ford, Mercedes.

Trwają prace nad dużym słownikiem ortograficznym, który zostanie przygotowany w formie darmowej aplikacji. Tymczasem Rada Języka Polskiego udostępniła bezpłatnie Mały słownik ortograficzny. Nowe reguły pisowni 2026.  Osoby poszukujące odpowiedzi, jak poprawnie pisać, znajdą w nim nowe reguły wraz z przykładami.

Szczegóły zachodzących zmian w ortografii naszego języka znajdziecie we wspomnianym czasopiśmie dostępnym w naszej bibliotece.

Oprac.  K. Gradzik

Źródła grafiki: rcl.gov.pl, biblioteka.pl, publikacje.pan.pl