Czy Twój mózg też czasem potrzebuje kawy, zanim zacznie działać? Spokojnie – nie jesteś sam! W końcu to on odpowiada za wszystko: od przypomnienia sobie, gdzie zostawiłeś klucze, po wymyślanie wymówek, dlaczego jeszcze nie przeczytałeś tej książki z biblioteki.

Z okazji Światowego Tygodnia Mózgu zapraszam Cię na krótką podróż po zakamarkach tego niezwykłego narządu. Oto cztery ciekawostki, które sprawią, że spojrzysz na swój mózg z innej strony (i może lekkim przymrużeniem oka):

1.Mózg to prawdziwy pracoholik.

Nie ma urlopu, nie zna pojęcia „wolne”, a mimo to działa bez przerwy – nawet wtedy, gdy Ty śpisz. W nocy porządkuje wspomnienia, segreguje i odkłada emocje na odpowiednie półki, a wyrzuca to, co zbędne. Więc jeśli rano czujesz się „zresetowany”, to właśnie jego zasługa!

2. Mózg lubi ruch.

Nie tylko mięśnie potrzebują ćwiczeń – mózg też! Każdy spacer, taniec czy nawet energiczne machanie rękami przy ulubionej piosence pobudza krążenie i poprawia koncentrację. Można więc powiedzieć, że taniec to nie tylko radość dla duszy, ale i fitness dla neuronów. Więc jeśli ktoś zapyta, po co tańczysz w kuchni – odpowiedz, że to dla dobra nauki!

3. Mózg to mała elektrownia.

Wytwarza tyle impulsów elektrycznych, że mógłby zasilić żarówkę. Choć nie polecam próbować tego w domu – lepiej wykorzystać tę energię do czytania, nauki lub wymyślania genialnych pomysłów.

4. Mózg kocha książki.

Czytanie to dla niego prawdziwa uczta – aktywuje obszary odpowiedzialne za język, emocje, wyobraźnię i pamięć. Każda przeczytana strona to jak trening dla szarych komórek. Więc jeśli chcesz mieć mózg w świetnej formie – odwiedź bibliotekę!

Jak uczcić tydzień mózgu? Oto kilka moich porad:

• Odwiedź bibliotekę: Znajdź książki i zasoby na temat mózgu, psychologii, i rozwoju osobistego.
• Spróbuj nowych rzeczy: Naucz się nowego języka, graj na instrumencie, rysuj lub programuj.
• Zadbaj o sen: Postaraj się spać 7-8 godzin każdej nocy.
• Bądź aktywny: Ćwicz regularnie, medytuj lub po prostu spaceruj na świeżym powietrzu.
• Spędzaj czas z bliskimi: Interakcje społeczne stymulują mózg i poprawiają nastrój.

Niech Światowy Tydzień Mózgu będzie okazją, by dać swojemu umysłowi trochę uwagi, odpoczynku i… dobrej literatury. Bo jak mawiają – kto czyta, ten ćwiczy mózg, a kto ćwiczy mózg, ten ma zawsze coś ciekawego do powiedzenia! To taki superbohater, który nie nosi peleryny. Bez niego nie byłoby ani myśli, ani marzeń, ani… porannej kawy.

Opracowała: Alicja Przytomska-Pietrzak

Grafika: Alicja Przytomska-Pietrzak w Canva.com

 

 

Światowy Tydzień Mózgu odbywający się w dniach 9 – 15 marca 2026 r. to doskonały czas, aby przybliżyć fenomen ludzkiego umysłu. Nasz mózg nieustannie się zmienia. Dzieje się tak pod wpływem nowej wiedzy i doświadczeń.

Badania naukowe pokazują jednak, że nie jest to płynny proces, ale następuje etapami, których długości są różne. Mózg przechodzi przez kilka wyraźnych faz w ciągu życia człowieka. Istnieją jednak pewne kluczowe punkty zwrotne: w wieku 9, 32, 66 i 83 lat.

Naukowcy z brytyjskiego University of Cambridge przeprowadzili badania na ok. 4 tys. osób w różnym wieku do 90 lat. Wykonano skany ich mózgów, aby ujawnić powiązania między komórkami. Najciekawszym efektem tych badań było wykazanie, że mózg pozostaje w fazie dojrzewania do wczesnych lat trzydziestych rozpoczynając ją już w dziewiątym roku życia.

W okresie od 32 do 66 lat mózg wchodzi w stadium dorosłości. Zmiany w tym czasie są wolniejsze i obserwuje się proces stagnacji inteligencji i osobowości. Po 66 roku życia zaczyna się wczesne starzenie. To okres, kiedy pojawiają się zmiany we wzorcach połączeń w mózgu. Zamiast działać jako jeden spójny organ, mózg staje się coraz bardziej podzielony na regiony, które współpracują ze sobą w ściśle określonych grupach. Jest to również wiek, kiedy u niektórych osób zaczynają się pojawiać demencja i nadciśnienie, wpływające na pracę mózgu.

Późne starzenie się następuje po 83 roku życia. Zmiany w mózgu podobne są do wczesnego starzenia, ale są bardziej wyraźne.

O mózgu wiemy coraz więcej. Badania naukowe pomagają obserwować, jak mózg przeprogramowuje się w trakcie życia człowieka, kiedy osiąga szczyt swoich możliwości, a kiedy jego wydajność się zmniejsza.

Więcej informacji o wynikach badań znaleźć można pod adresem.

Oprac. Katarzyna Gradzik

Źródło fot.: https://www.termedia.pl/neurologia

W literackim kalendarzu data 3 marca 1984 roku to ważny dzień. Wtedy właśnie PEN CLUB – Międzynarodowe Stowarzyszenie Pisarzy – ustanowił święto, które na pierwszym miejscu stawia twórcę dzieła. Autorzy książek mają więc swój Międzynarodowy Dzień Pisarzy i Pisarek obchodzony właśnie 3 marca.

Celem tego święta jest promowanie literatury oraz obrona wolności słowa, a także rozwój społeczności pisarzy na całym świecie. Dla czytelników to okazja, by pomyśleć o pracy, jaką autorzy wkładają w tworzenie dzieła literackiego. Jest to dość samotniczy proces – wiele miesięcy spędzonych przy biurku, poprzedzonych żmudnym procesem zbierania materiałów.

Dzięki mediom społecznościowym, pisarze mogą podzielić się z odbiorcami swych książek szczegółami dotyczącymi własnej pracy. Ten kontakt jest bardzo cenny i buduje ścisły krąg miłośników literatury, a pisarzom dodaje wsparcia w chwilach zwątpienia i czasowej niemocy.

Warto też sięgnąć po biografie znanych i cenionych pisarzy, by bliżej poznać ich życiorysy i genezę powstawania utworów. W zbiorach naszej biblioteki znajduje się wiele takich książek. Poniżej kilka propozycji.

Autor: Katarzyna Gradzik

Grafika: K. Gradzik w Canva.com

 

Depresja to jedna z najczęściej występujących chorób na świecie. Według WHO stanowi ona główną przyczynę niesprawności i niezdolności do pracy. Dwa razy częściej chorują na nią kobiety niż mężczyźni. Depresja to choroba, którą można i należy leczyć, inaczej wyklucza i odbiera radość życia. Niestety, zapadają na nią coraz młodsi ludzie, a nawet dzieci, dlatego tak ważna jest prawidłowa diagnoza lekarska i wdrożone postępowanie medyczne.

Co odbiera depresja i jakie są jej objawy? Po pierwsze stopniowo redukuje radość życia i odczuwanie przyjemności. Dalej następuje ograniczenie aktywności życiowej, utrata dotychczasowych zainteresowań i trudności w podejmowaniu różnych czynności i działań. Pojawia się myślenie depresyjne – utrata poczucia własnej wartości, zaniżona samoocena, poczucie bycia niepotrzebnym. Do tych objawów dołącza się lęk, bezsenność, pogorszenie koncentracji i funkcji poznawczych. Jeśli dodać jeszcze utratę apetytu i spadek libido, to osoba dotknięta depresją balansuje na pograniczu być albo nie być i koniecznie powinna zgłosić się do lekarza.

Na szczęście choroba ta w ostatnich latach została „odczarowana” dzięki licznym kampaniom społecznym m.in. Twarze depresji, w których znane osoby publiczne przyznawały się do własnych z nią zmagań. O depresji napisano też wiele książek. Dla osób, które chciałyby zagłębić się w temat i wiedzieć, jak pomóc osobie, której stan psychiczny się pogarsza, przygotowałam krótką prezentację opracowań na ten temat.

Oprac. K.Gradzik

Źródło fot.: mentalpath.pl

Prezentacja: K.Gradzik w Canva.com

 

Jeśli dotąd nie próbowaliście czytać ebooków lub słuchać audiobooków, to najwyższa pora, by to nadrobić. Lepszej okazji już nie będzie. Dlaczego? Bo to za darmo i z biblioteką pedagogiczną całkowicie bezpieczne. Wystarczy przyjść, założyć sobie kartę biblioteczną i poprosić o kod do platformy książek elektronicznych Legimi.

Po zalogowaniu znajdziecie się w świecie wielkich możliwości – tysiące książek o różnorodnej tematyce. Nie martwcie się jednak, szybko znajdziecie to, co was interesuje. Ta ogromna, wirtualna biblioteka podzielona jest na działy tematyczne, w których łatwo się poruszać. Obojętne, czy lubicie kryminały, romanse, powieści psychologiczne, a może podróżnicze – tam to jest.

Po wybraniu książki możecie ją czytać lub słuchać w formie audiobooka na swoim smartfonie, tablecie albo czytniku. Jeśli zrobicie sobie przerwę, aplikacja zapamięta stronę, na której czytaliście ostatnio i następnym razem książka otworzy się dokładnie tam. Słuchanie powieści nie przeszkadza w trakcie wykonywania prac domowych oraz gotowania. Przydaje się także w czasie jazdy samochodem. Dzięki temu, będziecie na bieżąco z literaturą. Dajcie sobie szansę!

Autor: Katarzyna Gradzik

Grafika: Katarzyna Gradzik w Canva.com