Co czytać w Światowym Dniu Wody
„Nie jesteśmy właścicielami wody, nikt nie posiada wody. A mimo to wykorzystujemy ją bez namysłu.”
(M. Lunde „Błękit”)
22 marca obchodzony jest Światowy Dzień Wody. Święto to zostało ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1992 roku, aby inspirować społeczności do działań na rzecz racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz zrównoważonego rozwoju. Zapewnienie wszystkim ludziom dostępu do wody pitnej i urządzeń sanitarnych wciąż pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań współczesnego świata. Woda dotyczy każdego z nas, dlatego odpowiedzialność za jej ochronę spoczywa na całym społeczeństwie.
Temat ten podejmuje także literatura piękna. W 2015 roku światowy rozgłos zdobyła norweska pisarka i scenarzystka Maja Lunde (ur. 1975), autorka powieści należących do nurtu cli-fi (climate fiction), czyli fikcji klimatycznej. Jej książka „Historia pszczół” szybko stała się bestsellerem, została przetłumaczona na ponad 30 języków i uhonorowana Nagrodą Księgarzy Norweskich. Powieść ta otwiera cykl klimatyczny zaplanowany na cztery części.
Następną w tej serii jest wydany w 2017 roku „Błękit” (polskie wydanie – 2018), którego głównym motywem jest woda. Wydarzenia przedstawione są w dwóch planach czasowych. W pierwszym poznajemy Signe – norweską aktywistkę ekologiczną, która u schyłku życia wyrusza w ostatnią podróż, by zaprotestować przeciw niszczeniu zasobów wodnych Norwegii. Retrospekcje przenoszą czytelnika do czasów jej młodości, kiedy walczyła o ochronę lokalnej przyrody. Jej działania zakończyły się porażką, jednak mimo rozczarowań Signe przez całe życie pozostała wierna swoim przekonaniom.
Drugi wątek ukazuje Europę około dwadzieścia lat później, spustoszoną przez wielką suszę. Ojciec i córka – David i Lou – wędrują przez zniszczony kontynent w poszukiwaniu bezpiecznego miejsca do życia. W obliczu katastrofy klimatycznej jedynym źródłem nadziei pozostają dla nich więzi rodzinne i wzajemna troska.
Tytułowy „Błękit” to jacht należący do Signe. Kobieta przemierza nim morza i rzeki, natomiast David i Lou odnajdują go wiele lat później, porzuconego w wyschniętym ogrodzie dawnej willi. Staje się on symbolem świata, który przeminął – czasu, gdy woda była dostępna, a przyroda nie była jeszcze tak zniszczona.
Cykl Mai Lunde porusza ważne problemy współczesności i skłania do refleksji nad naszym stosunkiem do natury. Autorka przypomina, że człowiek nie jest jej właścicielem, lecz częścią ekosystemu. Jeśli nie zaczniemy szanować środowiska naturalnego, konsekwencje naszych działań mogą okazać się nieodwracalne. Lunde podkreśla jednak, że ludzie dysponują potężnym narzędziem – wiedzą. To dzięki niej, a także dzięki empatii i odpowiedzialności, możemy jeszcze próbować naprawić błędy ludzkości.
Wszystkie książki serii są dostępne w naszym katalogu.
Na stronie internetowej www.kpcen.cen.info.pl, w zakładce Materiały edukacyjne, możecie również rozwiązać z uczniami quiz „Co ty wiesz o oszczędzaniu wody?”.
Autor: A. Puścińska